Ernest Gabard, Carnet de guerre

Plan
I - Los lòcs
II - Armament e equipament deu sordat
III - Acès e trencadas
IV - Los gas
V - La vita a l'endarrèr
VI - L'observacion de las linhas enemigas
VII - Las etapas de l'alebat

Ressorças
Biografia de Gabard
Gabard e lo son temps
Lexic
Bibliografia - ligams
Los autors
Experiéncias en classa
Totas las aquarellas

 

Contacte :

Lionèl Dupuy

Encargat de projècte "Culturas e lengas regionaus".

CDDP 64

 

 

 

Lexic.

Bataillon (11).
Batalhon (11).
" Entre 1914 e 1918, l'element tactic de basa qu'ei la division d'infanteria. Lo 02 d'agost de 1914, França que mobiliza 93 divisions dab 45 activas, 25 de resèrva, 11 territoriaus, 2 coloniaus, 10 divisions de cavaleria. Lo 11 de noveme de 1918, que dispausa de 119 D.I.
La division d'infanteria que compren :
En 1914 : 4 regiments d'infanteria a 3 batalhons - 1 regiment d'artilheria de campanha a 3 gròps - 1 esquadron de cavaleria - 1 companhia d'engèni.
En 1918 : 3 regiments d'infanteria a 3 batalhons - 1 regiment d'artilheria de campanha a 3 gròps - 1 gròp d'artilheria gròssa - 1 esquadron de cavaleria - 1 batalhon de l'engèni - 1 esquadrilha (d'après Joan Nicot, obratge citat).

Nubécourt. Nadau de 1915 a la velha de " préner las trencadas ". Lo lt qu'amassa los ofs e s/ofs deu batalhon. Amassada de las mei gaujosas e de las mei coraus. Lo s/lt Allain que canta " Cargatz ! ".

Binious (09).
Tipe breton de la boha - tèrmi maritime, nom qui's balha au marinèr claron d'un naviu.

Nubécourt - Los biníos deu Regt a l'Escòla.

Bivac (26).
Mòde d'estacionament de las tropas en campanha, caracterizat per ua installacion somària en plen aire.

Bòsc de Béthelainville. Lo 25 de heurèr de 1916. Huec de bivac. Nèu.

Budèth (15-38).
Comunicacion enterrada, estreta, qui religa los pòsts de combat e qui a un traçat sinuós tà empachar los tirs d'enfilada.

Lo 30 de Deceme de 1915. Lo men pòst de combat. Budèth de la Harazée. Exercici taus " gas ". Los òmis que pòrtan mascas. Dens lo hons la galihòrça deus cassos. - Lo 21 de març de 1916. Lo budèth cubèrt de Villers-les-moines. Au hons un topin suu bòsc Bourru ; à dreta lo cap deu budèth.

Gabion (17).
Tistèth cilindric, shens hons, de brancas trilhadas, emplegat tà establir lèu parapècs de tèrra, sostiéner tarrèrs o acès d'artilheria ; a còps, sacs empleats de tèrra que remplaçan los materiaus solides.

Entrada deu pòst d'escota 10. La Harazée. Trencada de purmèra linha. Lo purmèr de genèr de 1916.

Arcòst (3-27).
En argòt, tenda (de l'araba : kitoun).

Lo manètge - L'arcòst deus s/ofs deu destacament. Lacoumette que's hè la correspondéncia. - Bòsc de Bethelainville. Lo 29 de heurèr de 1916. L'arcòst.

Topin (23).
En argòt militar, aqueth tèrmi que designa un obús de gran calibre ; " topinatge " qu'ei sinonime de bombardament.

Lo purmèr de heurèr de 1916. Bateria de 75 contra los avions. Au purmèr plan, clòts de topins.

Obratge (16).
Tribalhs de terratge o d'amainatjament deus pòsts de combat o d'observacion.

Obratge B. tribalh de nueit. Lo 31 de deceme de 1915.

Cantina (8).
Locau on ei establida la cosina. Per extension, qu'ei la sala on minjan amassa los oficièrs e los sos-oficièrs.

Nubécourt. Ua presa de la cantina deus s/ofs.

Pòst d'escota (17).
Emplaçament dens la trencada o a l'endavant d'aquesta, destinat tà reperar los movements de l'enemic.

Entrada deu pòst d'escota 10. La Harazée. Trencada de 1èra linha. Lo purmèr de genèr de 1916.

Relhèva (18).
Remplaçament d'ua tropa en posicion de combat per ua auta. Que vòu díser tanben la tropa qui hè aquera operacion.

La relhèva. Las cosinas rotlantas a Moirement. Lo 6 de genèr de 1916.

Rup (18).
Hicat per Rupt. Lo "ru" qu'ei un arriuletòt dab la medisha etimologia qu'arriu e arriulet (ripa, l'arriba) qui, a còps, e s'escriu rupt en Lorena.

La relhèva. Las cosinas rotlantas a Moirement. Lo 6 de genèr de 1916.

Sapa (12).
Tribalhs de terratge qui permeten de s'apressar de las linhas enemigas.
La sapa pregonda (la tèrra qu'ei evacuada a l'endarrèr) qu'ei aprigada de tèrra, mantienguda dab cledas o torets.

La Harazée. 27 de Deceme de 1915. Sapa 1 aucupada per la ½ seccion mea quan arribè.

Saoucisse (28).
Hicat per saussissa.
Balon captiu de fòrma aloncada qui serveish d'observatòri militar " cacht'a vla la saoucisse ", reconstitucion fonetica de la prononciacion regionau, " escon-te, aquiu qu'ei la saussissa ".

Sivry-la-Perche. Las saussissas " escon-te, aquiu qu'ei la saussissa ".