Revenac

ABANS LA BASTIDE
La carta mentav que la bastida ei creada sus " tèrras incultas " deu territòri de Vescat.

LA CREACION
En 1347, " lo lendoman de Sent-Joan-Baptista ", Rogèr d'Arevenac, lòctenent de Gaston Febus, que fonda la bastida per pariatge dab l'abat laïc Pèir de Bescat. L'emplaçament que's situeish en la vath, sus un camin de transumància.

LA BASTIDA
A l'entorn d'ua plaça quasi carrada de 70 m que son prevists un cinquantenat de lòts, un detzenat per costat. Cada poblant navèth qu'arrecev :
- ua susfàcia tà bastir " de 60 arrasas de long sus 14 de larg " (a l'entorn de 27,6 m sus 6,4 m),
- " un casau equivalent a duas plaças " (a l'entorn de 55 m sus 6,4 m),
- 20 jornaus de tèrra (7 ha haut o baish), e " per gràcia especiau " 16 jornaus (6 ha haut o baish) francs de redevança tà's sosméter a las condicions d'installacion. D'après los emplaçaments actuaus, l'arrasa utilizada qu'èra de 46 cm ; que sembla qu'estosse reservada ua arrasa tà l'androna entre las maisons, tostemps vededera. L'alongament deus lòts qu'èra donc d'un factor 4 (60 sus 15). Dens lo hons deu valon, la plaça de la Vièla qu'ei implantada un drin suberhauçada tà favorizar l'escorrement de las aigas. La carta que preved diferentas disposicions o avantatges :
- lo Fòr de Morlans " integraument e shens i tirar arren",
- nat peatge peu pont,
- un moratòri en cas de deutes,
- la desma de la glèisa,
- l'exempcion deu servici militar pendent 15 ans,
- guarantidas en cas de sasida,
- un marcat cada dijaus a setmana passada,
- un molin harianèr e un folon, bastit peu senhor, atau com la pòrta,
- un baile e au mensh 5 jurats.

La preséncia d'un folon que's pòt explicar bissé pr'amor de la situacion de Revenac sus un camin de transumància.

EVOLUCION MEDIEVAU
Lo recensement de 1385 que nòta 25 larèrs vius.

EVOLUCION POST-MEDIEVAU
Ua proprietat senhorau qu'ei atestada au sègle XVI. N'ei pas impossible que tienga la soa origina de tèrras conservadas per Pèir de Vescat a proximitat de la bastida (tèrras non luenh de la glèisa que son ditas " abadiaus " dens actes notariats ja que ne i aja pas nada abadia au vilatge). Au sègle XVII, la familha nòbla qu'espandeish per alianças las soas relacions dinc a la Cort de París. Que possedeish lo molin de haria, lo folon (arrebastit en 1611), e en 1690 que basteish un molin de papèr. Las maisons iniciaus que son arrebastidas dab pèiras a comptar de las annadas 1600. Clavaus qu'en testimonian, tot com l'arquitectura de las maisons. Cinc maisons que son datadas deu sègle XVII, dont duas sus la plaça de Vièla. Limitat au nòrd-èst per la proprietat senhorau e de cap a l'oèst au delà de Néez per la comuna de Gan, lo vilatge que s'espandeish chic a chic de cap tau sud-èst (barri de " La Hauta Vièla "), au nòrd e au sud lo long de Néez. En 1773, Revenac que compta 164 maisons (a l'entorn de 750 poblants). En 1775, Joan-Baptista de Bitaubé, qui avèva hèit fortuna dens lo negòci a Cadics en Espanha, que hè bastir lo castèth qui senhoreja tostemps suu vilatge a l'oèst (aqueste edifici dit castèth de Bitaubé qu'ei uei lo dia classat a l'inventari complementari deus monuments istorics). Ad aquera epòca, l'intendent reiau d'Etigny que hè establir navèras carrèras, mei que mei tà rejúnher mei ad aise desempuish Pau las " Aigas Caudas e Bonas " en vath d'Aussau, e tà religar Nai e Auloron. L'interseccion d'aquestas carrèras que desplaça lo centre d'activitat comerciau deu vilatge. Que cau donc penetrar dens lo vilatge tà descobrir la bastida totun tota pròcha. Au sègle XVIII, los comunaus que son venuts. Lo parcellari que testimonia deu partatge. Lo long deu camin de la Sèrra, la regularitat deus lòts que s'observa suu casdastre napoleonian ; caractèr qui s'amorteish suu cadastre actuau pr'amor de las reventas. Totun quauquas bòrdas que tienen ua tèrra esluenhada de la loa proprietat principau. En 1793, las tèrras senhoraus que son venudas com Bens Nacionaus e lo castèth destrusit. Aqueste partatge que s'arretròba en partida dens lo parcellari actuau, la disposicion deus lòts que rebat l'arpentatge realizat au moment de la venta. L'emplaçament de la proprietat senhorau que demora longtemps a usatge agricòla, la màger part de las maisons n'i son pas edificadas sonque après 1960. La glèisa qu'ei dedicada tà Sent-Joan-Baptista (en soviéner probable de la data de la signatura de la carta) e qu'ei arrebastida en 1868-69 shens recórrer a un arquitècte a l'emplaçament d'ua glèisa mei petita dont conserva pauc d'elements : un baish-relhèu de marbre (a l'interior de la glèisa au dessús de la pòrta d'entrada) e un benitèr datat de 1751 (pòrta deu baish-costat nòrd). Lo campanèr qu'ei quilhat abans 1780 per Fèlic Carreròt gessit de Lescun. Qu'ei suberhauçat de 3 mètres en 1869 a la demanda de nombrós poblants qui'u finàncian gràcia a ua soscripcion, " tà favorizar la transmission deu son a ua distància mei grana. " Dens lo còr, pintruras que son realizidas per Jausèp Castaing en 1904 (lo son hilh qu'obtiengó lo pretz de Roma en 1924), e au-dessús per Madamisèla Rives en 1932-34. Lo perbòc qu'ei tirat desempuish 1991. Neez qu'a arribas arcuelhivas tà pescar o pantauletar ; qu'ei bordat de nombrós lavaders, publics o privats, dont daubuns e son cobèrts a la debuta deu sègle XX. Los mei simples que son formats de labassas dispausadas sus las arribas.

LECTURA DEU PAISATGE
Los 14 ha atribuits aus quauques 40-50 larèrs que corresponen a ua susfàcia de 600 ha haut o baish, çò qui ei enqüèra la susfàcia agricòla utila uei lo dia. Revenac qu'estó concebut probable com un vilatjòt agricòla e qu'ei demorat atau. Atau que podem enqüèra véder lo traçat de la bastida, pr'amor l'emplaçament iniciau deus lòts n'ei pas estat ocultat per ua urbanizacion. Lo fenomèn qu'ei particularament net pr'amor que los lòts tà bastir e son ací pro alongats (4 còps mei longs que largs, mentre qu'un rapòrt de 3 qu'ei mei corrent dens las autas bastidas) ; de mei los casaus atribuits e conservats en perlongament deu lòt tà bastir que hèn que las proprietats e son 10 còps mei longas que largas. L'ensemble de la bastida que tien dens un carrat de quauques 200 m de costat ; lo parcellari o lo traçat de la vias que's hè irregular au delà d'aquesta termièra. Lo hons deu valon dens loquau lo vilatge e s'acèssa que conserva en partida lo paisatge de bocatge qui s'ei establit au sègle XVII. Sus la sèrra occidentau (de cap au camin de la Sèrra), un paisatge ubèrt (" openfield ") que prevau, testimòni de l'emplaçament de las tèrras indivisas (comunaus) de part e d'auta deu camin de transumància en passar per la cresta. La susfàcia mejana deus bens qu'ei longtemps demorada au medish òrdi de grandor com la atribuida au moment de la fondacion de la bastida (14 ha). En 1980, la mieitat deus endrets qu'avèvan enqüèra aquesta susfàcia mejana. Desempuish, las susfàcias que pujan per arrecrompa de tèrras au moment de las cessacions d'activitat. Bastiments deus grans que s'estableishen a comptar de la decennia 1990 tà s'adaptar a la talha de las maquinas agricòlas o tà las nòrmas europèas.


Sus las plaça de Vièla, a Revenac, ua de las maisons mei ancianas deu vilatge datada deu sègle XVII. Las còrbas que balhavan la possibilitat d'ajustar cobèrts arron.


La plaça de l'Ostau de Vila a Revenac qu'arcuelh adara los comèrcis. Qu'arcuelhèva abans duas hargas. A l'esquèrra, que se'n va la carrèra de Nai, bastida per d'Etigny au sègle XVIII. La bastida qu'ei en retrèit de cap a la dreta.

Carta de Revenac : Arrevirada francesa